Automatiseren we eigenlijk wel?
Auteur: Hans Goedvolk
Publicatiedatum: 22-11-2004
Deze vraag kwam bij me op toen ik laatst nadacht over de IT ontwikkeling de laatste 10 jaar. Eigenlijk zijn we niet veel opgeschoten. Privé hebben veel mensen een snelle multimedia PC, een draadloos thuisnetwerk en een snelle ADSL of kabelverbinding. Maar is onze economie en ons bedrijfsleven er de laatste 10 jaar nu echt op vooruitgegaan met IT? Het antwoord op die vraag moet helaas ‘nee’ zijn.
Vooruitgang door IT manifesteert zich door meer efficiency, betere op de klant afgestemde producten en vooral door innovatie. Begin jaren negentig was de verwachting dat Workflow Management de efficiency van bedrijven zou verhogen. Maar de trend heeft niet doorgezet.
Dankzij IT gaat massamaatwerk de massaproductie vervangen, dachten we rond 1995. Op de individuele klantvraag afgestemde producten en diensten en dat met korte levertijden. Maar we hebben meer massaproductie dan ooit. Alles moet maanden van te voren in China besteld worden en is zeker niet afgestemd op de individuele wensen van de klant.
Hoe kan het dat de afgelopen 10 jaar de verwachtingen rond IT niet of nauwelijks uitkomen? Het antwoord is simpel. De IT wereld richt haar hele innovatieve vermogen op ‘elektronisch mechaniseren’ en niet op het echt automatiseren van bedrijfsprocessen.
Om te beginnen de PC. Ten opzichte van 1995 is het aantal PC’s en laptops bij bedrijven enorm toegenomen. Office, internet en e-mail en allerlei andere tools zijn gemeengoed geworden. Voor mensen die rapporten, presentaties of spreadsheets maken is de PC een prima werktuig. Alles kan sneller en mooier. Dankzij e-mail kunnen we elkaar overal berichten over sturen. Internet maakt het mogelijk om over de hele wereld informatie te zoeken.
Maar verhoogt deze elektronische mechanisering van informatiegerichte taken onze productiviteit? Ik denk het niet. Per dag ben je de nodige tijd kwijt om je mail te lezen en te beantwoorden. Wat rondneuzen op internet kost ook tijd. Sneller documenten en presentaties maken is ook geen zegen. Het moet allemaal door anderen worden bekeken. Dankzij e-mail kunnen we iedereen met tussenversies bombarderen en vragen om commentaar. En niet te vergeten de tijd die we kwijt zijn omdat onze PC of laptop weer eens kuren heeft.
Pakketten zoals ERP zijn ook zo’n groeier na 1995. De pakketten blikken jammer genoeg de kennis en ervaring van de voorgaande tien jaar in. Pakketten zijn daarom database georiënteerd. Alles draait om het elektronisch mechaniseren van het opslaan en opzoeken van gegevens. Pakketten ondersteunen maar beperkt de besturing van de bedrijfsprocessen. Pakketten zijn tot nu toe uit concurrentieoverwegingen zo gesloten als een oester. Combineren met workflow is niet simpel en zeker niet als een bedrijf meer pakketten gebruikt.
En zo hebben we dankzij de PC en de pakketten de laatste 10 jaar de wissel naar echte automatisering gemist. De computer ondersteunt mensen in bedrijven bij allerlei taken, maar ze moeten nog steeds hun processen zelf besturen. Echt automatiseren is het ondersteunen van mensen bij de besturing van hun bedrijfsprocessen.
Ook de overgang naar massamaatwerk is uitgebleven. Benetton kon in 1995 dankzij een computernetwerk flexibel kleine series exclusieve kleding maken, afgestemd op de actuele vraag van de klanten. Het voorbeeld heeft nooit grootschalig navolging gevonden. Bedrijven vinden het ontwikkelen van de benodigde maatwerkapplicaties te duur. Verplaatsen van de productie naar Azië betekent sowieso massaproductie.
De IT-leveranciers hebben het probleem onderkend. Service-oriented en Netweaver moeten voor echte automatisering gaan zorgen. Het sleutelwoord is ‘orchestration’ van de bedrijfsprocessen en daarmee ook de flexibele samenstelling van producten en diensten. Maar het zal nog even duren voordat het effect hiervan echt merkbaar wordt.
Echt automatiseren is daarbij niet alleen een kwestie van de juiste IT. Bedrijven zullen IT moeten gebruiken om hun organisatie en bedrijfsprocessen slim in te richten. Bedrijven moeten nadenken hoe ze met IT slimme op de klant afgestemde producten en diensten kunnen leveren. Bedrijven moeten dat doen wat ze de laatste tijd te weinig hebben gedaan: hun business goed organiseren en vooral innoveren.
Over wat dat voor consequenties heeft, meer in de volgende column.
*** De columns op deze website worden op persoonlijke titel geschreven.***