Adaptive - Learn & leverage
Auteur: Ton de Baaij
Publicatiedatum: 28-07-2003
Leren is mijns inziens het integreren van wat ik weet of heb ervaren met dat wat ik nog niet weet of heb ervaren. Zo kan ik oude delen afbreken en nieuwe delen assimileren. Maar, daar moet je wel voor kunnen kauwen, proeven, uitspugen, slikken en verteren.
In deze tijd is het noodzakelijk om te blijven vernieuwen. Responderend op de gebeurtenissen in de wereld en als het even kan initiërend. Soms kom je in een vergadering, waarin gezocht wordt naar de juiste oplossing voor een probleem en je ziet iedereen zijn stinkende best doen om de juiste oplossing aan te dragen. Dat heeft vaak tot gevolg dat je andermans ideeën afschiet en met nog meer overtuiging en kracht je eigen idee over de tafel jaagt. De grootste strijdlust wordt beloond, maar dat is niet altijd het beste idee.
Je hebt tal van gezelschapspelletjes waarin het gaat om het veroveren van zoveel mogelijk terrein. Het zijn allemaal machtsspelletjes tussen mensen die het gemeenschappelijk veld, het spelbord of de organisatiestructuur, en de gemeenschappelijke materie, gebieden op het spelbord of het gespreksonderwerp, gebruiken om elkaar te bevechten. Maar wat levert elkaar aftroeven eigenlijk op? Mogelijk meer aanzien, geld, invloed of verantwoordelijkheid, maar zeker geen synergie of innovatie. Want daar heb je elkaar voor nodig.
De vraag is in hoeverre je kunt leren van hetgeen anderen inbrengen, kennis, feedback en ervaring, en of je daarmee invloed uitoefent op de synergie die tot innovatie leidt, oftewel learn & leverage. Laten we het eerst hebben over leren en vervolgens over de synergie.
Leren
Als je alles alleen vanuit jezelf blijft doen kom je niet tot vernieuwing. Daarin
heb je je omgeving nodig, het anders-zijn van de ander, de natuur om je heen,
de weerstand waar je tegen aanloopt. Om tot vernieuwing te komen moet je ook bereid
zijn het oude bekende af te breken. Leren is een energierijk proces dat zich vooral
afspeelt in relatie tot het vreemde onbekende. Als kind leer je door imitatie
en door in te slikken wat ouders, of andere grote mensen, je zeggen. Zo kom je
vol te zitten met opgedrongen, ongewenste introjecten, oneigen delen die veel
invloed hebben op je ontwikkeling en je dagelijks gedrag. Hoe ouder je wordt,
hoe minder je zomaar slikt. Je neemt niet meer alles klakkeloos aan, je proeft
eerst en gebruikt daar je ervaring voor. Hoe meer ervaring, hoe meer de smaak
zich kan ontwikkelen. Sommigen proeven en slikken helemaal niets meer omdat ze
er een allergie tegen hebben ontwikkeld. “Ik laat me niets vertellen, ik heb al
genoeg geslikt in mijn leven.” Voor deze mensen is leren een erg moeilijke aangelegenheid,
als ze al zouden wíllen leren.
Anderen blijven slikken en vragen zich helemaal niet meer af wat ze er zelf van vinden. “Zeg maar wat ik moet doen, dan komt het voor elkaar.” Deze mensen leren eigenlijk niet, ze zitten vol met hetgeen anderen vinden of weten en brengen zelf niets meer in. Ze gebruiken hun ervaring niet om te proeven. Ze maken geen verschil.
Leren is mijns inziens het integreren van wat ik weet of heb ervaren met dat wat ik nog niet weet of heb ervaren. Zo kan ik oude delen afbreken en nieuwe delen assimileren. Maar, daar moet je wel voor kunnen kauwen, proeven, uitspugen, slikken en verteren. Ik zie ineens mijn zoon Dirk van acht maanden voor me, die werkelijk alles lijkt te lusten. Tot we bietjes probeerden. Je zag aan zijn gezicht dat hij moest wennen aan de vreemde smaak. Hij proefde goed en bij de tweede lepel bietjes besloot hij dat hij dit echt niet lustte. We proberen het over een half jaar nog eens om te zien of zijn smaak zich wellicht heeft ontwikkeld of dat bietjes écht niet in zijn leven passen.
Proeven
Kauwen en proeven heb je nodig om te beoordelen of het nieuwe, het onbekende
je smaakt, of je er eventueel iets aan kunt hebben. Slikken heb je nodig om het
tot je te nemen. Uitspugen heb je nodig om het onbekende te verwerpen als het
je niet smaakt, het past niet bij je of je kunt er niets mee. Verteren is nodig
om het oude bekende af te breken en het nieuwe verworvene als eigen in je op te
nemen. Dan kun je het als nieuw, geïntegreerd met hetgeen je nog meer in huis
hebt, gebruiken in de maatschappij. Dan heb je wat geleerd.
Synergie
Als je in een team samenwerkt aan de oplossing voor een probleem heb je een uitgelezen
gelegenheid om iets te leren en om samen tot een oplossing te komen waarvan ze
zeggen dat het totaal meer is dan de som der delen. Als je die synergie wilt bereiken
dan moet je open staan voor je omgeving, dan moet je geen allergie tegen introjecties
hebben en geen automatisme hebben in het slikken van hetgeen de omgeving aanbiedt.
Bovendien is betrokkenheid en verhoogde energie nodig bij een onderwerp en heb
je medespelers nodig om werkelijk tot synergie en innovatie te komen.
Ieders aandeel in een team is potentieel een belangrijke bijdrage maar potentieel ook een aandeel om te verwerpen. Daar moet je tegen kunnen. Dat vraagt om het verschil te zien in de verwerping van jouw aandeel en de verwerping van jou, als persoon. Als je je persoonlijk afgewezen voelt, omdat jouw idee geen grond vindt bij je team, is het moeilijk om adaptief te zijn in Learn & Leverage. Vooral het leverage-gedeelte is dan kwetsbaar. Het inzetten van nieuwe, oorspronkelijke ideeën, voortkomend uit een creatief proces waarin het bestaande en het onbekende elkaar vinden, is van wezenlijk belang om synergetisch en innoverend te werken.
Een bijzondere synergie ontstaat wanneer je iets tegen iemand zegt waar je zelf van staat te kijken. Je zegt iets en terwijl je het uitspreekt, hoor jij het ook voor het eerst. Dat is toch een prachtig proces. Door de hoge betrokkenheid in een gesprek van jezelf en anderen komen er vernieuwingen naar buiten die er eerder nog niet waren. Zonder die andere persoon zou je datzelfde waarschijnlijk nooit hebben gezegd, spontaan is dus een creatie voortgekomen uit de wisselwerking tussen mij, de ander en het onderwerp.
*** De columns op deze website worden op persoonlijke titel geschreven.***