Van modulair tot service oriented
Auteur: Hans Goedvolk
Publicatiedatum: 07-09-2004
De IT-wereld kan niet zonder hypes. Na het hypeloze jaar 2002 moest er wel wat nieuws komen. Uiteindelijk heeft Gartner voor zijn symposia een paar pakkende onderwerpen nodig, waar ze publiek mee trekken. Ook de IT-leveranciers moeten hun klanten regelmatig iets nieuws bieden. En dus is er Service Oriented Architectuur. De technologieën achter de hype zijn vanuit Microsoft de Web Services en in de ERP-wereld NetWeaver van SAP.
Service Oriented heeft op dit moment alle kenmerken van een hype. Web Services is nog niet uitgerijpt en NetWeaver is nog niet volledig beschikbaar, maar de verwachtingen zijn evengoed al hooggespannen. Ieder IT-congres schenkt er aandacht aan. Alle IT-leveranciers hebben een visie op Service Oriented en beschikken reeds over een passende aanpak.
Tijdens mijn vakantie kreeg ik als bijlage bij een krant een brochure Innovation News van SAP. Hierin veel aandacht voor Web Services en NetWeaver. Een paar citaten. ‘Web Services zijn de basis voor moderne software architecturen in bedrijven’. ‘Web Services verbeteren de communicatie en versnellen de bedrijfsprocessen’. ‘Web Services hebben het in zich om op de directie-etages de reputatie van ‘Wunderwaffe’ te krijgen’. ‘Met dit wonderwapen kunnen bedrijven de IT-kosten omlaag krijgen en nieuwe business-kansen sneller realiseren’.
Dit is het ultieme kenmerk van de hype: technologie verkopen als de Haarlemmer Olie voor het oplossen van IT- en bedrijfsproblemen. Gebruik Web Services en Netweaver en je krijgt automatisch flexibele systemen en bedrijven.
Vanuit mijn eigen ervaring weet ik dat de IT-wereld die claim niet kan waarmaken. Zoals bij zoveel hypes, zijn de ideeën achter Service Oriented niet nieuw. Bij het doornemen van mijn presentaties merkte ik dat de plaats waar nu Service Oriented staat, een paar jaar terug ‘component based’ en daarvoor ‘object oriented’ stond.
In de jaren tachtig ontwierp ik flexibele applicaties met een modulaire architectuur. Het basisidee van modulair tot Service Oriented is steeds herbruikbare applicatiecomponenten met een afgesproken interface. Applicaties kunnen we als Lego-huisjes flexibel uit deze componenten samenstellen. In de praktijk blijken componenten niet voldoende om applicaties flexibel te maken. Om van de losse componenten een applicatie te maken, is tussen de gebruiker en de componenten een stukje besturing nodig dat ervoor zorgt dat de applicatie de componenten in de juiste volgorde en samenhang doorloopt. In de jaren tachtig was dat een keuzemenu voor gebruikerstaken en de sturing van het schermverloop binnen een taak. Tegenwoordig hebben we ‘orchestration’ van complexe processen en portals voor uniforme toegang tot gegevens. Juist dat stukje extra besturing bepaalt de flexibiliteit. Kun je de volgorde van het proces niet eenvoudig aanpassen dan hebben we een betonnen Lego-huisje.
Het mooiste is als we zonder grote wijzigingen in de componenten, de besturing van bestaande processen snel kunnen wijzigen en nieuwe processen kunnen toevoegen. Op die manier kunnen applicaties makkelijk de veranderingen in de bedrijfsprocessen volgen.
Maar dat gaat niet vanzelf. Over de architectuur van de servicecomponenten, de procesbesturing en de interfaces zal grondig nagedacht moeten worden. Aanpassen van de bestaande applicaties naar herbruikbare services en het ontwikkelen van flexibele applicatiebesturing zullen de nodige investeringen in creativiteit en geld vergen. In plaats van customisen van ERP-pakketten zal de SAP-gebruiker in NetWeaver de procesbesturing en interfaces weer zelf moeten ontwerpen en bouwen.
Zoals het er nu naar uitziet gaat Service Oriented de beroemde hypecurve van Gartner volgen. Bedrijven zullen ontdekken welke investeringen nodig zijn om met Service Oriented echt flexibele applicaties te bouwen. En dan belanden we na deze piek van hooggespannen verwachtingen weer in een dal van diepe desillusie.
** De columns op deze website worden op persoonlijke titel geschreven.***