Het gaat niet over jou of mij
Auteur: Ton de Baaij
Publicatiedatum: 07-05-2004
Met andere mensen is er meer te verwezenlijken dan in je eentje. Samen kom je tot meer en dat is ook nodig, want we eisen veel van elkaar in deze tijd. Elke dag weer. Als je niet meegaat in die stroom blijf je achter in een kabbelend beekje, vergeten door de stroom die in een vaart van de berg naar beneden dendert. Het is een keuze om daar te blijven. Dan doe je het met de dingen die er om je heen groeien. Als je meer wilt, als je meer invloed op de wereld wilt hebben, als je meer welvaart wilt, als je meer wilt betekenen voor een ander, als je jezelf meer wilt verwezenlijken, moet je mee met de stroom en dan kun je het niet meer alleen, dan heb je elkaar hard nodig.
Samenwerken, maar dan wel transparant, zonder dubbele agenda. Zowel bij je club, in je gezin, in je land, als in de organisatie waarin je werkt. Als je niet alleen bent, is er relatie. Hoe dan ook. Dan gaat het niet meer om jou of mij, maar om de relatie die we met elkaar hebben. Het is de relatie die bepaalt of we het goed hebben samen, of jij en ik ons kunnen uitdrukken zoals we dat willen. Dat geldt in relatie tussen bedrijven, zoals Capgemini en haar klant. En dat geldt ook tussen werkgever en werknemer.
Human Driven Management heeft de relatie tussen werkgever en werknemer prachtig gevisualiseerd. Ik werk er veel mee. Vooral daar waar de werknemer de druk van de werkgever voelt of waar de werknemer zich niet gewaardeerd voelt. Het gaat niet over jou of mij, het gaat om de relatie. Daar is iets aan de hand en het raakt ons allebei. Onderstaand schema geeft duidelijk weer, welke factoren een belangrijke rol in die relatie spelen. Het gaat om welke waarden je met elkaar deelt, of je je beide kunt uitdrukken zoals je wilt, welke toegevoegde waarde uit de relatie beschikbaar komt en hoeveel we er ieder voor over hebben. Zo begint meestal een relatie en dus ook een arbeidsrelatie.
Lijden
Ik vind het altijd zo pijnlijk als een medewerker lijdt, terwijl dat helemaal
niet nodig is. Een werkgever beweegt zich in een dynamische wereld en wil daar
graag in mee of nog beter, invloed op uitoefenen. Zo staat de werkgever in relatie
tot de wereld, haar klantenkring. Capgemini staat bekend als een bedrijf die de
samenwerking met de klant opzoekt om tot betere oplossingen te komen. Zo wilt
Capgemini zich uitdrukken in de markt. Daar heeft ze een prijs voorover, als de
toegevoegde waarde uit de relatie met de klant ook groot genoeg is. En dat geldt
ook voor de klant. Elke relatie begint met de vraag of dezelfde waarden worden
gedeeld of in ieder geval niet strijdig met elkaar zijn.
Al deze bewegingen van de werkgever met haar omgeving hebben effect op de relatie met de medewerker. Als de medewerker in dienst is gekomen om opleider te zijn en de werkgever wil zich niet meer als opleider in de markt uitdrukken, dan verandert er wezenlijk iets in de relatie, zonder dat er een vraag van schuld is. Als die verandering in de relatie niet wordt onderkend door (een van) beide dan gaat de mens in de relatie lijden. Dan komt het gevoel ‘ik ben niet goed genoeg meer’ bij de medewerker. Vechten of vluchten is dan een logisch antwoord. Zonde!
Ik kan uit mijn begeleidingservaring voorbeelden aanhalen, waarin een vruchtbare relatie onderweg veranderde door nieuwe omstandigheden voor de één of de ander. Soms kan dat een nieuwe vruchtbare relatie opleveren en soms niet. Kijk naar mezelf. Ik heb tot mijn veertigste levensjaar een loopbaan in de automatisering gehad. Toen ik in de rol van manager kwam, kwam ik ook in aanraking met het begeleiden van mensen. Ineens voelde ik dat dit jasje me als gegoten zat en heb vervolgens alle ontwikkeling daarop gericht. En nu verwezenlijk ik mezelf als coach, counselor en sinds kort als therapeut. Dat ben ik. Ik druk mij nu uit op een wijze, die niet congruent is met de wijze waarop Capgemini zich wilt uitdrukken in de markt. Echter door de waarden die ze nastreven, dat mensen belangrijk zijn en het kapitaal van de onderneming zijn, kan ik mijn werk doen om die waarden te ondersteunen en is onze relatie weer kloppend.
Collaborate, samenwerken, houdt in dat het niet om jou of mij gaat, maar om de relatie die we samen hebben. Dat we beiden tot meer komen dan alleen, en dat wat we willen op elkaar aansluit en dat we daar iets voor over hebben omdat er ook zoveel moois uitkomt. Vanuit die vruchtbare relatie voor jou en voor mij.
Door de tijden heen verandert er veel, dat betekent dat de relatie ook steeds aan verandering onderhevig is. Het kan zijn dat je je bedrijf moet verlaten door deze veranderde relatie. Dat zegt niet dat je niet waardevol meer bent, of afgedankt wordt. Het zegt iets over de relatie. Het zou goed zijn, als iedere manager en medewerker in hun relatie elk jaar opnieuw met bovenstaand schema in gesprek gaan en samen beoordelen of de relatie nog klopt. Dan kun je onderkennen en erkennen dat het goed zit of juist niet. Dan kun je de nodige acties afspreken, zodat de relatie beter wordt of juist moet stoppen.
Er is niets erger dan de relatie koste wat kost door te laten gaan, ook als het
niet past. Dan weet ik zeker dat het ziekteverzuim zal stijgen en dat is niet
goed voor de werknemer en niet goed voor de werkgever. Als je manager er niet
mee komt, kun je er als medewerker zelf ook mee komen. Onderwerp van gesprek?
Hoe zit het met onze relatie, de basis voor collaborate?
Reacties zijn welkom op ton.de.baaij@capgemini.nl.
***Column in de reeks ‘Collaborate Belongs Everywhere’. Verdiepingsslagen over samenwerking die ieder mens overal nodig heeft, ook in het werk.***