Onverzettelijk
Auteur: Ron Tolido
Publicatiedatum: 07-01-2002
Beducht voor hagelstormen en tyfonen in zuidelijk gelegen landen besluit ik dit jaar mijn vakantie in Drenthe door te brengen. Je zou denken dat je in de gemoedelijke atmosfeer van huifkarren en rietgedekte boerderijen even wat minder met de genetwerkte economie wordt geconfronteerd, maar niets blijkt minder waar. Pontificaal boven op een hunebed gezeten presteert mijn elfjarige dochter het uitgebreide e-mailtjes uit te wisselen met haar vriendin, die op dat moment achter haar computer thuis zit. Het middel dat hiertoe wordt ingezet is een fonkelnieuwe I-mode telefoon. Ik ben weliswaar de rechtmatige eigenaar, maar het zilverkleurige apparaat is me al na korte tijd - zonder veel omhaal - ontfutseld. Mogelijk krijg ik het ooit weer terug.
I-mode zou warempel wel eens een succes kunnen worden. Alleen al door het losbollige uiterlijk van de Japanse toestellen en de smeuïge ringtones (Peter R. de Vries die roept ‘onderzoek wijst uit dat de telefoon gaat’, dat soort werk). Maar ook door de aangeboden diensten: die kosten nooit meer dan 2 euro per maand, de transacties zijn volmaakt veilig en aan het eind van de maand krijg je één factuur van KPN met een totaaloverzicht. Drie snelle klikken en je hebt bovendien je abonnement op Meteoconsult, ANWB route-informatie of de Financiële Telegraaf alweer ongedaan gemaakt. Dat noodt een stuk meer tot experimenteren dan het omslachtig invoeren van een creditcardnummer vanaf je PC op zolder.
Het succes van I-mode zorgt voor een nieuwe toevloed van knooppunten en informatiestromen aan een netwerk dat toch al steeds omvangrijker en fijnmaziger wordt. Informatie is overal en altijd en wordt zonder merkbare vertraging uitgewisseld tussen een razendsnel groeiende verzameling van spelers. Deze hyperconnectiviteit is één van de belangrijkste oorzaken van de sterk toegenomen volatiliteit in de maatschappij. Gebeurtenissen dienen zich abrupt en onvoorspelbaar aan en op de effecten bijt zelfs de chaostheorie zijn tanden stuk. Een fraai voorbeeld vormen de effectenbeurzen, waar steeds hysterischer wordt gereageerd op soms onpeilbare voorvallen (Madonna en Jennifer Lopez krijgen een meningsverschil op een feestje; nog geen half uur later worden in Amsterdam de aandelen Koninklijke Olie massaal gedumpt).
Het is onduidbaarheid troef. Niet alleen op de beurs, maar ook elders in het zakelijke leven waar de ene onwaarschijnlijke megafusie over de ander heen rolt en gerenommeerde bedrijven binnen zes weken van de aardbodem verdwenen kunnen zijn. Wie hoopt op rustigere tijden heeft niet door dat we definitief zijn terechtgekomen in een wereld van nieuwe wetten en een nooit aflatende stroom aan onzekerheden.
Een bedrijf kan zich daarom beter instellen op een situatie van permanente instabiliteit. Door beter en flexibeler gebruik te maken van de kansen die zowel positieve als negatieve gebeurtenissen bieden, kan onderscheidend voordeel worden bereikt, zelfs als het economische tij voor langere tijd tegenzit.
Zulke Adaptive Enterprises zullen intensief gebruik moeten maken van moderne informatietechnologie. Dat is de enige manier waarop het absorptievermogen, de reactiesnelheid en de wendbaarheid kunnen worden opgebracht die nodig zijn om mee te bewegen in een extreem genetwerkte wereld.
Intelligent Agents kunnen duizenden zelfstandige beslissingen per seconde nemen namens het bedrijf. Webservices maken het mogelijk om diensten uit te wisselen met een zwerm van zakenpartners. Datamining Tools vinden cruciale verbanden in zelfs de meest complexe gegevensbestanden. Collaborative Portals maken het mogelijk honderdduizenden online klanten de illusie van een gepersonifieerde benadering te geven.
Goed beschouwd wordt technologie dus gebruikt om het hoofd te bieden aan de volatiliteit die nou juist voor een belangrijk deel door diezelfde technologie is ontstaan: The Disease is also The Remedy. Maar dat is de vooruitgang. Die houd je niet tegen.
Hoewel? We kunnen nog altijd met zijn allen de stekker eruit trekken en een lekker overzichtelijk leven leiden, zonder al die informatie en gebeurtenissen. Als schaapsherder op de Drentse hei zou ik me best kunnen redden. Aan het eind van een dag hard werken rust ik dan uit aan de voet van een hunebed. En ik vergaap me aan de onverzettelijkheid van stenen die sinds de ijstijd niet meer zijn veranderd.
*** De columns op deze website worden op persoonlijke titel geschreven.***