Ratelbanditis en IT-autisme
Auteur: Hans Goedvolk
Publicatiedatum: 16-03-2004
Het is duidelijk dat in het bedrijfsleven en de IT-wereld de bomen niet meer tot in de hemel groeien. Al het fuseren, reorganiseren en outsourcen van de laatste jaren heeft veel geld gekost maar weinig opgeleverd.
De zo geroemde overnames van bedrijven in het buitenland spannen qua mislukking de kroon. Wim Boonstra, chef-econoom van de Rabobank, heeft berekend dat in 1986 het nettovermogen van Nederland in het buitenland 50 miljard euro bedroeg. Sinds die tijd is 170 miljard euro in het buitenland geïnvesteerd. In 2002 had Nederland een schuld van 170 miljard euro in het buitenland. Tussen 1986 en 2002 is 335 miljard euro aan Nederlands vermogen door de gootsteen gegaan.
Ook de IT-wereld heeft weinig reden zich op de borst te kloppen. De Standish Group heeft onderzocht wat er in 2002 in de VS is terechtgekomen van de IT-uitgaven van 300 miljard dollar. Wel, slechts 17% van de projecten was op tijd en binnen budget gereed en voldeed aan de eisen en verwachtingen. De helft was te laat, over budget of voldeed niet. Maar liefst 33% van de projecten werd gestaakt. In één jaar tijd is zo’n 100 miljard dollar IT-investering verloren gegaan.
De oorzaak van deze mislukkingen is zeker niet een gebrek aan management. In de periode van 1994 tot 2002 is volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek het aantal leidinggevenden in Nederland gegroeid van 102.000 naar 177.000. In diezelfde periode steeg de beroepsbevolking van 5,8 naar ruim 7 miljoen mensen.
Het probleem zit hem meer in de stijl van managen. De nadruk is komen te liggen op het formuleren van strategieën en doelen. Dankzij Emile Ratelband zijn managers en veel medewerkers ervan overtuigd dat alles kan, zolang je er maar in gelooft.
Het probleem zit hem meer in de stijl van managen. De nadruk is komen te liggen op het formuleren van strategieën en doelen. Dankzij Emile Ratelband zijn managers en veel medewerkers ervan overtuigd dat alles kan, zolang je er maar in gelooft.
Communiceren en overtuigen zijn als managementtechnieken belangrijker dan het goed en gedegen inrichten van processen en IT. Als de zaken mislukken, dan heb je niet in jezelf gelooft of niet goed gecommuniceerd.
Ook in de IT-wereld is de afgelopen 10 jaar een verschuiving ontstaan. De oude generatie IT-ers heeft nog studies bedrijfskunde en boekhouden gevolgd. De jonge generatie is puur IT-gericht. Ze zitten te navelstaren of het .Net of Java dan wel Microsoft of Linux moet worden. Waarom kennis van inrichten van organisaties? SAP weet hoe je bedrijfsprocessen inricht. De organisatie past zich maar aan aan het pakket.
De combinatie van de Ratelbanditis bij de managers en het autisme van de IT-ers was de oorzaak van de E-businessgekte in 2000. Maar nog steeds vertalen we strategische bedrijfsdoelstellingen rechtstreeks naar IT-producten.
Meer klantgericht betekent een CRM-pakket, betere rapportage is een Data Warehouse, orderverwerking lossen we op met een ERP. Vergeten wordt dat de menselijke organisatie bepalend is voor het succes van een bedrijf en IT. De medewerkers, die de klant te woord staan, moeten klantgericht zijn. CRM is hooguit een hulpje.
Managers zouden er goed aan doen hun strategische doelstellingen te vertalen in een adequate organisatie van mensen. IT-ers kunnen dan bedenken hoe ze zo’n organisatie optimaal ondersteunen en vergeten dat ze in hun eentje een strategie kunnen realiseren.
Het inrichten van organisaties wordt in de toekomst een hot topic. De organisaties van bedrijven veranderen continu. Oorzaken zijn niet alleen fusies, splitsingen, outsourcing, globalisering en IT. De businessmodellen van bedrijven ondergaan ook grote verschuivingen.
De grenzen tussen bedrijfssectoren vervagen. Autofabrikanten leveren mobiliteit in plaats van auto’s. Vliegtuigmaatschappijen leveren niet alleen vluchten, maar ook hotelaccommodaties en huurauto’s. Dit betekent een organisatie waarin meerdere bedrijven gezamenlijk een combinatie van producten en diensten aan een klant leveren. Zo’n organisatie is meer dan IT. Het vereist vooral een combinatie van de juiste mensen, de juiste instructies en de juiste afspraken.
Het inrichten van organisaties moet verheven worden tot ingenieurskunst. Het vak van de toekomst is in mijn opinie niet business management maar organisational engineering.
*** De columns op deze website worden op persoonlijke titel geschreven.***