Capgemini NL blog

Capgemini NL blog

Meningen op deze blog weerspiegelen de opvattingen van de schrijver en niet per definitie die van de Capgemini Group

Alternate title: 

Het 'Instituut voor briljante mislukkingen'

Categorie: Insights & Data

Ik werd onlangs geattendeerd op een website die mij triggerde om dit artikel samen te stellen. Het is een website genaamd 'Het instituut voor briljante mislukkingen' die stimuleert om vooral je mislukkingen te delen!


Het Instituut voor Briljante Mislukkingen stimuleert angstreductie en een klimaat waarin succes en mislukken niet als tegenpolen worden gezien. Een klimaat waarin mensen durven experimenteren, leren en delen. Waarin ze complexiteit serieus nemen en open staan voor tussentijdse feedback en feed forward (vooruitblikkende response). Een dergelijk klimaat neemt aan belang toe in deze dynamische wereld waarbij iedereen wendbaar moeten zijn en zelflerend vermogen een cruciale factor is

Angst verkleint je wereld
Paradoxaal genoeg moet je voorbereid zijn op het feit dat je je niet op alles kunt voorbereiden. Wat je natuurlijk wel kan doen, is leren om beter om te gaan met het onverwachtse, leren alert te blijven op verandering en leren die veranderingen waar nodig te gebruiken. Door je kansen te spreiden bijvoorbeeld, of niet vast te blijven houden aan je eerste oplossingen en ideeën, maar verder te kijken. Angst is daarbij een slechte raadgever. Uit onderzoek blijkt dat het een belangrijke factor is die maakt dat mensen niet reflecteren, geen afstand nemen of in scenario’s kunnen denken. Angst verkleint je wereld, zorgt dat je je vastklampt aan wat je al weet en kent en het is daarom een blokkade voor innovatie.

Die angst bestaat vaak uit twee onderdelen. Als eerste is er de angst om iets dat kan mislukken überhaupt te proberen. En daarnaast is er de angst te praten over iets dat fout gaat of is gegaan. Maar de vraag is of falen wel zo verschrikkelijk is als we denken?

Het instituut vindt dat falen niet de proeve van onbekwaamheid is die we er nu aan toekennen, maar slechts een verkeerd uitgepakte poging. En juist die onderzoekende en ondernemende houding is zo belangrijk voor het navigeren richting die stip op de horizon. Dus de angst om te falen, een grote blokkade voor innovatie, is iets wat we aan moeten pakken. Als we falen met z’n allen anders bekijken veranderen we zo ook het speelveld. FAIL kun je bijvoorbeeld ook lezen als First Attempt In Learning. Als je in een complexe wereld iets nieuws probeert en dat mislukt vervolgens, dan is dat niet iets wat we mensen aan moeten rekenen. In plaats daarvan zouden we gemeenschappelijk moeten leren van de gemaakte fouten.

Archetypes
Onderstaande archetypes zijn te onderkennen als mogelijke verklaring voor het mislukken van projecten:

Verslaving

Hoe beëindig je een traject? Mensen en organisaties zijn soms verslaafd aan hun projecten. Achteraf is het vaak eenvoudig om te zien dat een project te lang heeft doorgesukkeld. Hoe lang blijf je er eigenlijk aan trekken?

De Canyon


Rivieren die miljoenen jaren door een landschap stromen, slijten daarin geulen en later canyons uit. Zij kunnen daaruit niet meer ontsnappen. Bij mensen gebeurt dit ook en zo ontstaat kennis, maar ook leidt dit tot gewoontes en routines. In bedrijven heten deze protocollen en procedures. Efficiënt, maar ook de oorzaak van het niet zien van zaken die zich buiten de gebaande paden bevinden.

De zwarte zwaan


Met oogkleppen op is het lastig om je heen kijken. Een projectplan biedt richting en houvast. Maar het kan er ook voor zorgen dat er weinig oog is voor onverwachte ontwikkelingen die zich in de luwte van het project bevinden (serendipiteit). Terwijl een opmerkzaam of creatief persoon wellicht onverwachte bij effecten ontdekt die de moeite waard zijn

De zwarte kat


Je doet je best en doet niets fout en dan slaat het noodlot toe. Zaken als ziekte, het weer, grote politieke ontwikkelingen hebben we nu eenmaal niet in de hand. Murphey’s Law slaat dan ook nog eens toe: alles wat mis kan gaan, gaat ook mis. Shit happens. We kennen dit soort uitspraken allemaal en je doet er niets tegen.

De boerenmeid


Wanneer je met iets bezig bent waarbij de kans bestaat dat er bijeffecten optreden, dan is het niet uitgesloten dat iets onvoorziens juist heel positief is. Je moet er echter wel voor open staan. De Nederlandse wetenschapper Pek van Andel heeft het ooit op deze wijze geformuleerd: ‘Je zoekt naar een speld in de hooiberg en rolt er met de mooie boerenmeid uit’

De olifant


Het verhaal gaat over een olifant die door zes geblinddoekte mensen wordt betast. Allen geven de vreemdste antwoorden op de vraag: wat is een olifant? Een boom, een muur, een slang… Pas wanneer ze hun waarnemingen combineren, komt de olifant tevoorschijn. Vele ingewikkelde zaken, kansen en bedreigingen, worden pas duidelijk wanneer men deze van verschillende kanten bekijkt. Het is dus zaak verschillende perspectieven te combineren en diversiteit te benutten.

Timing


Veel vernieuwingen sneuvelen omdat het niet het juiste moment was. Hierbij kan het zowel een kwestie van te laat als te vroeg zijn: beide zijn niet op tijd. Het heeft dus niets te maken met de kwaliteit van het idee, maar met de vraag of de wereld er aan toe is of dat een andere aanpak je voor is geweest.

De silo's


Doordat de kennis in verschillende omgevingen zit en onvoldoende wordt gedeeld, ontstaan situaties waarin een initiatiefnemer het risico loopt dat de plannen mislukken omdat cruciale informatie niet beschikbaar was. Oplossingen die gezamenlijk wel mogelijk waren, zie je niet als je in je eentje aan het werk bent.

De lege plek aan tafel


Op papier weten we allemaal hoe belangrijk het is om de sleutelpersonen rond een project of casus in kaart te brengen. En om deze mensen vervolgens erbij te betrekken. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Soms heb je, ondanks een ‘stakeholderanalyse’, toch niet iedereen in beeld. Of er zijn andere omstandigheden waardoor sleutelpersonen niet (op tijd) betrokken raken.

De huid van de beer


Er is vaak enthousiasme als een projectplan of concept wordt goedgekeurd. Of als een pilotproject de eerste positieve resultaten laat zien. Je kent het spreekwoord wel: ‘de huid van de beer verkopen voordat deze geschoten is’. Tussendoor juichen is prima zolang het realiseren van echte impact maar in het vizier blijft. Juist bij opschaling of bredere implementatie zitten de grote uitdagingen. Bovendien kunnen zaken dan veel langer duren of anders lopen dan je van te voren had verwacht.

De juiste afslag


Een project bestaat uit prioriteren en keuzes maken. Soms kies je ervoor om op dezelfde weg verder te gaan en soms neem je een afslag naar een ander ogenschijnlijk meer passend pad. Deze keuzes kunnen grote gevolgen hebben voor het verdere verloop. Hoe krijg je de keuzemogelijkheden in beeld? En Hoe maak je de juiste afwegingen in een vaak complexe omgeving? Hoe vind je de juiste balans tussen doelgerichtheid en wendbaarheid?

Humboldt


Alexander van Humboldt was een wetenschapper die aan het eind van de 18e en begin 19e eeuw veel onderzoek heeft gedaan waarin hij diverse wetenschappelijke disciplines combineerde. Zijn holistische denken leerde dat veel natuurverschijnselen met elkaar samenhangen en hoe deze door de onderlinge verbanden van elkaar afhankelijk zijn.

NT+OO=DOO


Onderzoek aan de Universiteit van Rotterdam heeft aangetoond dat investeringen in innovatie maximaal renderen wanneer drie keer zoveel wordt geïnvesteerd in sociale innovatie als in technologische innovatie. Met andere woorden: men moet investeren in mensen en organisaties leren omgaan met nieuwe technologie.


Spaghetti


Een bord spaghetti is een goede metafoor van onze complexe wereld. Complexiteit is een veel omvattend begrip. Feit is wel dat de samenleving en organisaties steeds complexer worden, wat zich manifesteert via onvoorspelbare verschijnselen, onvermoede en onbekende bij- en lange-termijn effecten. De complexe wereld is niet te controleren, men moet erin leren navigeren.

Het Einstein punt


Mensen willen graag dingen zo compleet mogelijk hebben, en aan de andere kant moet het geheel wel begrijpelijk blijven. Probleem is dat de eerste neiging leidt tot ingewikkelde organisaties (inclusief bureaucratie), projecten en systemen, terwijl de drang naar begrijpelijkheid soms doorschiet en leidt tot oververeenvoudiging, waardoor de essentie van het verhaal er niet meer in zit en mensen tot verkeerde of overhaastige conclusies komen.


Het experiment


Kun je garanderen dat het een succes wordt?’ Omdat niet alles van tevoren bekend is, moeten we experimenten uitvoeren om aannames te testen en nieuwe oplossingen uit te proberen. De uitkomst van een experiment kan positief zijn en dan kun je door, maar vaak leidt het tot aanpassing of zelfs stopzetten van de plannen. Dat is niet erg, sterker nog: het onderstreept het belang van experimenteren (en leren)!

De bananenschil

Een goede voorbereiding en gecontroleerd te werk gaan staan niet garant voor een geslaagd project. Soms gebeuren er onverwachtse, in eerste opzicht kleine en onbelangrijke dingen, met rampzalige gevolgen. Vaak zie je deze ‘bananenschillen’ van te voren niet aankomen en is het lastig om tijdig in te grijpen. Het project dreigt te mislukken….


Wanneer delen en leren
Het delen en leren van mislukkingen hoeft overigens niet alleen achteraf. Juist als je midden in een startup- proces zit is het relevant om op gezette tijden te reflecteren op je eigen aannames en aanpak. En om deze reflecties te delen met anderen. Kortom: Sometimes you earn, sometimes you learn’.

 

Intellectual property:

Paul Iske (1961) is hoogleraar Open Innovation & Business Venturing aan de School of Business and Economics van de Universiteit Maastricht

Bas Ruyssenaars (1970) is innovator en ondernemer

 

 

 

 

Over de auteur

Maarten van Eck
Maarten van Eck
Maarten van Eck is Senior BI Architect met 15 jaar ervaring in Business Intelligence. Hij schrijft regelmatig over de ontwikkelingen in zijn vakgebied.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *.