Infrastructure Services

Infrastructure Services

Meningen op deze blog weerspiegelen de opvattingen van de schrijver en niet per definitie die van de Capgemini Group

Robotisering en automatisering: het maatschappelijke veranderproces

Categorie: Infrastructuur

Robotisering en automatisering geven de economie en de maatschappij enorme mogelijkheden. Maar de laatste tijd komen er ook tegengeluiden die wijzen op een ongemakkelijke waarheid. In het World Development Report 2016 stelt de Wereldbank dat een toenemende digitalisering zorgt voor transformatie en efficiency in de bedrijfsvoering. Aan de andere kant levert deze toenemende digitalisering te weinig digitaal dividend op. Bijna 60% van de wereldbevolking kan niet op een betekenisvolle manier participeren in de digitale economie. Verder zorgt de toenemende digitalisering en robotisering voor een gepolariseerde arbeidsmarkt, waarbij met name banen voor de middengroepen onder druk komen te staan. Ook het rapport The Future of Jobs van het World Economic Forum (2016) gaat ervan uit, dat de komende jaren met name administratieve banen zullen verdwijnen en daar komen minder andere banen in de IT, sales en management voor terug. Daar tegenover staat bijvoorbeeld een meer optimistisch geluid van professor Jonker van de TU Delft vision based robotics), die een historische parallel met de industriële revolutie in het negentiende-eeuwse Engeland trekt. Het hevige verzet tegen de mechanisatie leidde tot het vernielen en in brand steken van breimachines. Zoals we allemaal weten luidde deze revolutie juist een ongekende bloeiperiode in voor de Britse textielindustrie.


De voortgang in technologie is natuurlijk niet tegen te houden, zeker niet als deze ontwikkelingen elkaar onderling versterken. De kunst is om de positieve ontwikkeling van de digitalisering te bevorderen zonder terecht te komen in scenario’s waarin de maatschappij geen antwoord heeft op een structureel groeiende werkloosheid en een gedwongen krimpende arbeidsparticipatie.


Het rapport van de Wereldbank spreekt van het vermogen digitaal dividend te creëren over de assen groei, banen en diensten. Alleen door groei van de economie, toename van de arbeidsmobiliteit en/of herverdeling van arbeid kan bij een toenemende digitalisering en een stabiele bevolkingsopbouw sprake zijn een toenemende werkgelegenheid in de private en publieke sector. De toenemende digitalisering zorgt voor enorme kansen op het gebied van transformatie en creatieve destructie. Daarvoor is het wel nodig dat de private en publieke sector de handen ineenslaan om de infrastructuur “smart” te maken. Naast een enorme impuls voor de economie en de ontwikkeling van kennis op dit gebied, zal een smart infrastructuur nodig zijn om de reële economie meer flexibel te maken, stap voor stap verder te verduurzamen, en toegankelijk te maken.  Voorbeelden zijn de transformatie van openbare wegen, energienetwerken en communicatienetwerken, die cruciaal zijn om als samenleving de vruchten te plukken van slimme automatisering en robotisering en toegang te bieden tot de Internet of Things. En dankzij smart grids gaan we voor onze energievoorziening toe naar energiegrids op wijkniveau. Dat vereist een andere inrichting van het energienetwerk, de lokale opwekking en opslag van energie. Energiebedrijven transformeren naar  IT-bedrijven die alle data rondom de opwekking en het verbruik van energie op een slimme manier moeten inzetten.


Bedrijven,  burgers en overheid zullen zich de komende tijd grondig gaan heroriënteren, of zij graag willen of niet. Wat dat voor de individuele bedrijven, burgers en overheid concreet gaat betekenen hangt af van hun adaptieve vermogen en de snelheid van het maatschappelijke veranderproces. In ieder geval zal robotisering positieve aspecten van de vooruitgang op veel grotere schaal kunnen benadrukken. Maar dan moeten we wel zorgen dat de infrastructuur hiervoor aanwezig is. Pas dan profiteren niet alleen de elite en grote bedrijven van de vooruitgang, maar ook de samenleving als geheel. In een dergelijke situatie zal de participatiesamenleving leiden tot meer betrokkenheid en veerkracht.


Wie weet wordt de voorspelling van Keynes toch nog werkelijkheid: de mensheid zal in 2030 zwemmen in weelde en overvloed. Men zou nog 15 uur per week hoeven werken. Sparen heeft plaatsgemaakt voor ‘de kunst van het leven’: vrije tijd, poëzie, schone kunsten.

Over de auteur

Marco van der Vet
Marco van der Vet
Director Business Risk Management & Regional Advisor Manager

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *.