17e European Energy Markets Observatory: digitale transformatie en energietransitie maken innovatie topprioriteit voor energiesector

| News alert
Als de Nederlandse energiesector competitief wil blijven in Europa, zal Nederland de overgang naar duurzame energie en digitaal moeten versnellen.

Evenals in 2014 blijft de Europese markt voor elektriciteit en gas ook in 2015 zeer onrustig. De begin 2015 aangekondigde versterking vanuit Brussel en de maatregelen die zijn doorgevoerd om de balans van de energiemarkt te herstellen en de continuïteit van de energievoorziening te verbeteren, blijken niet snel of concreet genoeg te zijn geweest. Dit blijkt uit de zeventiende editie van het European Energy Markets Observatory (EEMO) van Capgemini, Nataxis en CMS Bureau Francis Lefebvre. In deze context moet de energiesector snel in beweging komen met nieuwe en innovatieve businessmodellen om tijdig de vruchten van digitale transformatie te plukken. Aan de vooravond van het COP21 (het 21e United Nations Framework Convention on Climate Change) is het Observatory positief over de initiatieven van de Verenigde Staten, China en Europa, maar vraagt de conferentie deelnemers ook aandacht te hebben voor de situatie die nu is ontstaan door de lage prijs van koolwaterstoffen.

De drie belangrijkste conclusies van het European Energy Markets Observatory-rapport 2015 zijn:

  • Energietransitie en digitale transformatie zijn twee veranderingen die elkaar positief versterken;
  • Het lijkt op dit moment onwaarschijnlijk dat de COP21 zal leiden tot afdoende maatregelen om de opwarming van de aarde te beperken tot 2°C. Het is dan ook cruciaal dat er, naast de pogingen om de uitstoot van broeikasgassen te beheersen, ook maatregelen worden genomen en gefinancierd die de opwarming van de aarde en de gevolgen voor de wereldbevolking en infrastructuren beperken;
  • De Europese energiemarkt blijft onrustig.

 

Nederland: tempo omhoog

Hoewel de Nederlandse energiemarkt verandert en er steeds meer duurzame energie wordt opgewekt en aangeboden, voldoet Nederland nog niet aan het tempo dat Europa verwacht. Dit tempo wordt niet alleen beïnvloed door de lokale beleidsmaatregelen en initiatieven, maar ook door internationale invloeden. Zo heeft de Duitse beslissing om massaal te investeren in duurzame energie en kernenergie uit te faseren een enorme impact op het Nederlandse energielandschap; het beïnvloedt sterk de Nederlandse energieprijzen en de financiële positie van de belangrijkste Nederlandse energiebedrijven. Nederland zal de overgang naar duurzame energie moeten versnellen wil de sector competitief blijven in Europa.

Terwijl de energiesector zijn productiviteit moet verhogen, moet de sector ook zijn businessmodellen aanpassen door de energietransitie. Mark Schütz Managing Director Utilities "Het is zeer interessant dat de ingezette energietransitie en de digitale transformatie samen vallen. Dat creëert de juiste omstandigheden voor de energiesector om zijn diensten en business aan te passen. Het is nu het moment voor de sector om zich versneld aan te passen aan de nieuwe marktomstandigheden en zijn duurzame productiviteit op te voeren.”

 

Energietransitie en financiële situatie

Het Observatory signaleert verschillende veranderingen in businessmodellen als gevolg van de energietransitie. Bijvoorbeeld de trend van lokale energieopwekking, de opkomst van smart grids en het managen van het netwerk bij een toenemend aandeel van duurzame energie. Andere wezenlijke elementen van de energietransitie zijn: het management van de vraagzijde , “prosumers ”, slimme meters, het verbeteren van de kennis van operators over gebruikers (data mining), nieuwe klantrelaties en Internet of Things. Tegelijkertijd vallen deze veranderingen samen met een teruggang van de groothandelsmarkt voor elektriciteit en gas en met een dramatische neergang van de olieprijzen die alle energieprijzen drukt. Daarbij blijft de financiële situatie van de energiesector precair en vallen de beursprestaties tegen. Europese utiliteitsbedrijven hebben verschillende initiatieven genomen om hun balans op orde te brengen door assets te verkopen en converteerbare obligaties uit te geven. Desondanks blijft hun schuldenniveau hoog.

 

Zorgen om langetermijninvesteringen

Voor de toekomst onderscheidt het rapport verschillende factoren die van invloed zijn op de Europese energiemarkten. De groothandelsmarkt voor energie kent lage prijzen (minder dan €40/MWh in het eerste halfjaar van 2015, een daling t.o.v. 2014) terwijl de retailprijzen zijn toegenomen (+2.9% tussen het tweede halfjaar 2014 en het tweede halfjaar 2013). Verder bestaan in sommige Europese landen elektriciteits- en gasleveringsrisico’s door de afhankelijkheidspositie van Rusland. Ook blijken de langetermijninvesteringen in planbare opwekkingscapaciteit zeer beperkt, terwijl deze € 1.1 biljoen zouden moeten bedragen in 2025 voor elektriciteits- en gasinfrastructuur, inclusief € 500 miljard voor opwekking.

 

Meer informatie

Lees meer over het 17e European Energy Markets Observatory rapport.